(Krninsky damaskin 15)


198b

damaskina (monaxa) ipodiakona i studita slovo sъvětnoe vъse i poučenie sъmrъtnoe , o eže Zělo neridati skončavšix se , izbranno ot někoego kněZa kidexia . (slovo) *ei* (15) ***

Slyšite ljubimici učenie i pritčy slyšite slovo (božie) , da izydetь pečalь ot srdca vaša za nemnogašti slovo utěšenie bolězny i učenie dobroe pogubljaetь skrъby mnozěx bratie moa vidy vьčera živuštiix iže i besědujuštix i sъrdujuštix sę sъ nami , i (ninja) nesut nь ili poidoše kъ prizyvajuštiixь (vladyky) , ili ležešte vъ posteli . i ožidajušte i ty sъmrъtь , sego radi i (mnogo) rydanie (ninja) viždu mnogo sъmuštenie vъ (crьkvy) bezčislъny plač vъ domy i (nepodobnye) xlipi i tečenie vъ

199a

xraměx (božiixь) . mnogašti že (molixь) vaše (blagočъstye) o syx radi . i vъ spominax vy . jako sъ trъpěniemь i sъ (blagodareniemь) da prětrъpiou mrъšiixь pogribajuštiix se , i da netvorite tako bezčinno i (nepodobno) . ni že jakože ašte pogybšiimь , iměite o (xristianě) prěstavlъšix se , i da neplačete (nepodobno) . sebě ljubimici da plačimь , (če) meštix se da rydaimь . ašte ne ucělo mǫdrym se ot umrъšixь bratiaxь našixь , kogda pokaem se ; ašte Očima javlenno zrykacy byvaemь i neobrašlim se ; kogda da ispravy se samy sebě , sego radi da plačimь sebě (molju) vi se . i nejavljaem se jako besъmrъtny . za ne edinь pǫtъ sъmrъtnyi . i pročee i nьně vъ vsěxь osǫždenie (božie) prědannoe ravno sъmrъtь cara neboit se . arxierea nepočitaetь . starca (nepomiluetь) . krasota (nenaviditь) . edinorodnye neumilosrъdit se niže slъzy zritь . kněZe netrepěštetь gospodie ne vъ umь svoi (bъlagoslavletь) . lica nezritь . nь vъ vъsěx (gradetь ?) , sego radi vidimь elycii (?) sut na zemli , (zautra) na (nebesa) , ašte sъtvorili sut dobra (duše) svoe e radi . (dnesь) (esi) vъ pola ti , i (zautra) vъ grobě . (dnesь) vlastelinь i velikь , (zautra) smrъde i vonjae črъvie plъny (dnesь) veličavi i neprijateljanь , i (zautra) směrenь i (bezglasnь)

199b

(bezglasnь) . (dnesь) (raduet) se i (veselit) se , i (zautra) smrъdit ot vъsakoe vone množae . mnogašti že vъprašaemь drugь druga . gde onь sica kněZь , gde (carь) velikyi . gde nasilnikь i grъdelivь ; gde xyštnikь i nepravednikь ; gde xulnikь i obydlivь ; poidoševъ město strašnoe i prěslavnoe ; gde ; ideže (est) sudii sudiamь ideže (est) strašneiši strašny . (carь) (caremь) . tamo ideže vъsi ravno stojutь . raby i rabye . svobodny i (blagorodny) . nečъstni . grěšnici . pravednici . pravednici že věnčavaemi , grěšnici že osǫždaemi . gde tъmo (caremь) prividědnie , kneZemь vuznošenie ; gde bogatimь nemilosrъdie ; gde sudiamь licemerie , gde dobrota junotamь mnogo javlenna ; junoša nerazumnь . gde imě ei naděždu žiti mnogo lětь . junoša krotkь i veličavь . proče e kto zde veličavi . tamo (bezmilostyvь) . zde pianica , tamo pone ni edinu kaplju vodu imatь . zde gotovь vъ zloslovie i karanie , i tamo svězanь i ukaraemь . zde gotovь na nepravdy i na vъsxyštenie , nьtъmo oslǫždenь i poviju svězanь . gde tamo prěmudrь bratie moa ; gde vlastelinь , gde silnikь ; gde prědstojuštix emu mnogii i velikii . gde ony iže pijutь vino sъ igry i (svirbami)

200a

(svirbami) . i siceva da pijutь i ny žeždu šte i raby (tvoy) (xristiany) . věruimě temi ideže ot zlo stradanie ixъ i ništeta ixъ , želajušte i išušte sъmrъtь . uvy mně ljubimicy . strašnuju sъrъtь ; byvaetь želajušte ništetu . i životoljubymi , byvlet vъ potrebněišimь (nenavidimi) . i svět sъi ljubymi vъ vsěx , byvaetь vъ oněx zabyvajušte . proslavlenь (estь) (bogь) . ideže vъsakъ prinosima sъmatraetь . bratia moa (xristiany) . sъmrъtь ně zla , nь i pače dobra . i (neglagolaju) azь . nь i pravedny iovь tako (glagoletь) , sъmrъtь mǫžu pokoi . i (apostolь) pavelь (glagoletь) , umirajušte že opravdet se ot zemle grěxom , svobaždaet se ot xyštenia . ot nepravdy , ot klevety . ot privъlagania . sъmrъtь (est) (pravednym) pokoi . sъmrъtь (est) malim otročetem utěšenie . sъmrъtь (est) rabom svoboždenie . sъmrъtь (est) ponuždaemym svoboždenie . sъmrъtь (est) bědnykom otpuštenie . ašte ne by byla sъmrъtь , xotěxom jasti drugь druga sebě . ašte ne naděem se suditi se on že vъskresenie upovaemь . ašte nexotěli byxom izьpadnati ot raja , ni žesъmrъtь nas xotěše (obladati) , (vidiš) li (človekoljubia) (vladyky) ; ili osuždaeši ot padenie naše , (bys ?) vъ (nas ?) (spasenie) . ašte li že (est) pravednikъ (umiraeši) , raduet se . za njesъ mnogom upovaniemь poxoditь kъ (bogu) . ašte

200b

li (est) grěšnikъ , neskrъby , za nepriobrěte zlaa ideže xotěše podeti . ašte by bylo jako i my ostati zde , pravedne xotěxom plakati i umrъšiixь . ašte že (est) jako vъsy my tamo poxodimь . da neplačem se tako neutěšně , ona eže tvorimь pravědne i zakonně , da ne ix rasi (plače ?) sъ nepodobnimi dělesy . nevididiši li kako tvorimь o umrьšiix ; sъ psal°my i (pěsni) my posilaemy ix vъ grobъ , i pokazuemy kako (blagodarixum) (boga) . sъbělimi plati povivaemь , i naznamenuemь novouděanie ne tlěnia . sъ thimianom i svěštie vъže ženi sъprětaem° . i pokazuemь jako ot tъmnago mira sego , poxoditь vъ svět (božii) . na (vъstocě ?) polъgaemь glavu emu , i na znamenu emь (vъskresenie) . jako jakože (slьnce) sъkrivaet se i paky vъsijavaetь , tako i (človekь) . umiraetь , i paky vъstaetь . i my (boiže) věruemь jako (est) (vъskresenie) mrъtvym , da neskrъbym množae . jakože i pročii iže neimut (vъskresenie) naděžde . za nie onь iže nevěruetь (vъskresenie) ni naděet se . pravědne plačet se i umrъšiixъ . elliněxь . evreie . samaranini . ini ęzyci grěšny i nečъstivy , da plačjut se umrъšeeix . i my že da uslyšim (xrista) i da věruemь , jako gredet° (človeka) i (nyně) (est) . jako mrъtvy uslyšavšei (glasa)

201a

(sina) (božia) . i uslyšavše i oživut , i (prorokь) (isaia) (glagolet) , (vъskresnutь) mrъtvy i vъstanutь sušti vъ grobě , pročee poneže vъskrešajutь mrъtvy , i (xoštem) viděti drug druga nas da netvorim (nepodobny) obrazy vъ umrъšix . da netvorim po obyčaju drevnyx ellinь že rastrъzajušte ryzi naše nь pače (duše) da otvrъzem jako i na toju sъmrъtь ožidajetь . nebyemь glavy naše sъ rǫkama našima . neprizyvaem mirota (želnyce ?) iže ny nedobrie i nepotrebnye da nas podvyzajutь plakati . neotkrivaemь glavy naše , i posramljaemь (xrista) glavu vъsem . neplačim umrьšee vъmnozěx (dněxъ) , radi da neiznevěrimь (vъskresenie) . neglagolimь xulna slovesa , radi da nepovrědimь i umrьšix i sami sebě . umre li otroče tvoe ; (blagodari) (boga) iže izbra bol°še e susědь . (xošte li ?) ego prietь . pokloni se emu . sъzdatelь li ego sъzda ; nerъti . nevraždevai sъ (bogom) ideže vъzetь plod črěva tvoego . umrь li brat tvoi ; i togda (blagodary) (boga) iže umret° radi našego (spasenia) . umre li edinorodny (sinь) tvoi ; proslavi (boga) , jako tъ radi grěx našix° umret i prěda se na sъmrъt . umre li dъšterь tvoju . i togda (blagodari) da te neprogněvletь , rcy mi (človeče) iže plačeši i rydaeši vel°mi . čto možeši

201b

sъtvoriti sъ plačem , vъskrešaeši li ego ; i nemožeši (spasiti) ego ; i (ně) (est) ti moštno , nь ničtože netvorišь , tъ či ju razgněvlaeši (boga) . (mrъtъvca) zriši umrьša , i ty drъznulь esi i ispuštaeši (glasa) ; vъ takovoe tain°stvo prědstoiši , i vъzmagaeši bezčina obraza ; ot edinuže stranu privodiši (sveštenniky) (blagodariti) (boga) ideže prěstavi se tvoi , i ot drugoju strannu vъpieši i kličeši mnogašti xulišit (boga) (?) ; nezryši li koe zlo nas ožidaetь ; koa Zvěrska sъmrъtь naša (svidětelstvuetь) . vъkoi put xoštem i i my poiti ; umьri treset se , i ty igraeši ; tъ izьdušaetь ; i ty šetaeši se ; onь strašit se i trepěštetь zrěšti věšti strašnie i prěslavnye ideže nikogda ix vidě , i ty ponuždaeši ego bo sebě plakati ; egda imaši umь ego , poveli ęzyk u ego , i plači pominajušti sъmrъtь , togda ašte možeši pomozy (dušu) ego . egda te pozdravljuetь , togda otzdrav°lju i ego . egda prostiraetь rǫcě ego i prositь pomoštь , togda ašte možeši sъtvori (milostiju) emu radi onogo . gde (molitvy) pomošt i emu togda gde ot (carь) da sъdružastvuetь . gde brat ; gde sъrodnikь . gde čęda . gde susědi . tamo brat brata nesvoboždaetь . dobra děla pomagajutь tamo . ničto že (ně) (est) (človekъ) ljubimici bratia . mala (žetva)

202a

(žetva) . i vъsa uvědaetь . vъ edinь čas , javljaemi že javljaet se , vъedinu črъtu . isxoditь (duša) i otxoditь tělo ego vъ zemle (matere) ego . tъkmo vъ onь (denь) strašnyi , xoštut pogybnut i pomišlenia naša . vъ tъi (denь) razdeljaet se bratia i drugy , i rod , i (sъodonicy ?) . da sъdružastvuem že , umrъšim , i razuměemь kako sъčetaem se . vidte velikoe tainstvo sъmrъtь , i prězyraite prěgrěšenia . vidte i vъstrepetaite . vidte i čjudite se . vidte i negrъdite se . ašte vidši cara ili kneZa umrьša razuměši li ego cara . i tъ sъmrъtiju treset se i tъ jako ženištь boit se . vъsъ byvaetь bezь milosti , i deže bě strašnь . vъ edinь čas byvaetь směrenь , velikyi i grъdi . tъi deže vъčera treseše se mirь , tamo smuti se . koleblet se vъsa sila (ego) pogybě . vidě (angely) strašny , i zaby vlastь svoju . zryt voin°stvo strašnoe , i togovu strax° , jakože dimь vъměni se . zryt viděnie stranno , i pogubljaetь obrazь ego . slyšitь otvorenie , (duši) i vъsь treset se . i plačjuštim (glagoletь) gde (est) načel°stvo moe i vlasti . uvy mně . (ole ?) vlastь istinna olě sily silnye . olě vlasti velikye . olě (carь) nepobědimь . olě (carь) strašnyi i besъmrъtnyi olě voinstvo prěslavno . takova i ina strašněiša sъmyšaja ju šte (mrъtvye)

202b

(mrъtvye) , mnogašti že i egda (duše) borešte , i inye vъskačešte ot postěle svoe xotěšte uběžati sъmrъty . druzy že skrъžešte zǫby svoimi . i niže byjušti se kolěnami . a drugy obraštajušte strašno Očima svoimi , zrešte (angely) i běsově . ideže izь stezajutь . ideže kleveštušte , ideže osuždljušte (dušu) ego . togda mnogo (molitvy) xoštet takovy . mnogye slъzy . mnogaa dobraa da sьdružin°stvujutь (dušy) . ašte zde xoštemь poiti nь ino město i ištemь družby , mnogaa pače xoštemь iměti tamo vъ strašnyi onь pǫtь družby (poděxodny ?) . da nas xranetь ot zlye taty běsově , ideže nexoštutь iměnie ili bogatъstvo , nь (duše) i štutь mučiti . togda dobrodružnin°stvoe (molitvy) , i ljubovь , iže mogǫtь izbaviti (duše) . dobry druzyi ništi sǫtь , (da na ?) nastavetь vъ (carstvo) (nebesnoe) sego radi da prědvarimь prěžde konca . da plačimь prěžde (mučenia) . životь našь (est) kratkь . (mučenie) že bez°čisla . skora sъmrъtь . i mirь kratkь . da sъdružin°stvuemь . umrъšomu . da poidemь daže do groba ego . da vidimь koe sъčetanie naše . da vidimь bogat°stvo naše . iže imat domь ego . da vidimь čestь naša gde vъdvaraet se . da vidimь čto byvaemь . da vidimь kako razdrušaem se , i da spravimь sami sebě . da vidimь

203a

kako umraemь , i da pokaem se . elici ištut° dobrota i krasota , da poidut na grobě viděti . elici ištǫtь čъsti i prъvočъstie , da poidut vъ grobě da vidětь čto prosetь , kako prězyrajut se ot vъsěx . kako popirajut se ot vъsěx ot malyx i velikyx . elici imut vraždu sъ inomь , da vidut s kym vraždujutь . elici pijutь i opivajut se i isxodětь vъně umom svoim , da poměnetь . čto priobrěšut . vidte ljubimici zrenie bezъmilostivno . vidte strašnoe viděnie , i rъcěte . kto (est) carь , i kto (est) voinь , kto (est) načelnikь . i kto (est) ništь . kto (est) junь . i kto (est) starь . kto (est) krasnь , i kto (est) bezьobraznь . nebyvaem li vъsi prъstь ; nebyvaem ly pepelь ; nebyvaem li zrenie prosto ; nebyvaem li sněd črъviem ; nesъnědaet li ni zemlja (maty ?) vъsem ; o veliko sъbytie . včera ljubymь , i (denь) nevidim . vъčera osezaexьmo sě i cělovaxom . i vъ malo (vrěme) sъmuštaem se pone da vidim se . gde sǫt Oči iže tvorexu namizanie zloe . olě zatvoriše (se) . gde vlasi na češlja ni i (vъp°sane ?) . gde lice izmivennoe i pomazannoe . olě potъmni se . olě sъtrь se . gde grъlo ideže vъzvišaše (se) ot kičeniemь tělesnym , olě istlě . gde junošьstvo i lěpota , olě grъdinja ; olě sъtrь se . gde ezykь i groxotь ; uvy umlъknu . uprazni se , i pročee

203b

ljubymici , nestanem tъkmo daže dozde , nь da vidimь i ponaprěd . da sъmyslim sekakovъ stavljajutь mrъtvy . sъ ideže lěžitь (nyně) , paky xoštet (vъskresnuti) , sъ ideže umrъknu , paky xoštetь běsěditi . i kogda ; egda priidetь strašnyi (denь) sǫdnyi . egda sěditь sudia suditi miru . egda prědstanut emu tysušte tysuštam i tъmami t°mь . egda (nebesa) svijut se jakože xartia . egda groby otvъzut se . egda istočniky isseknut . bezdny kolěbajut se . zemlja treset se . gory sъravnut se . kako vi imь namь (pobledaetь ?) togda byti , radi děla naša . radi děania naša . radi prazdnoslovia . radi bezьobrazna namizania . radi elika tvorimь (denь) i noštь . radi elika tvorimxotěniemь i nexotěniem° . uvy mně bratia moa , kakovo (est) město ono ideže (est) plačь i skrъžetь zǫbomь iže naricaet se tartarь . takovoe město , ideže i sami diavolь skrъžeštetь zrešti ego . uvy mně , kakovoe (est) rodstvo ognja negasimago , ideže goritь i nikogdaže nesvětit . uvy mně , kakova sut ona črъvia neusipaemaa mučnaa ideže nikogdaže nepočivajutь grizušte grěšniky . uvy mně , kakovi sut ony běsově , iže ni xoštut (mučiti) . togda xoštem zvati , i niktože nas nexoštetь poslušati . plakati xoštemь

204a

i niktože nas miluetь . uvy mně na grěšnycěx . egda pravedny stojutь o děsnuju (boga) . i ony skrъbljut . egda grěšnyci plačjutь se , i pravedny radujut sę . egda pravedni velikujušte , i grěšnici byjušte se . egda pravednici (bǫdǫtь) vъproxlaždenie . i grěšnici vъ strašnuju zymu , uvy mně na grěšniky . egda pravednicy proslavljajut se , i grěšnicy usuždajut se . uvy mně na grěšniky . jako pravědnycy xoštǫt iměti vъsa (blagaa) ; i ony xotěšte zrěti i skrъběti . egda pravednyci počъtut se . ony posramljajut se . egda pravednyci radujut se , ony skrъbetь ; egda pojutь pravednyci , ony plačjut se . pravednyci xoštut byti vъnědrox avraamlěx , i grěšnyci vъtъmu kroměšnoju . pravednycy radujut se na (neběsexь) , i grěšnici mǫčešt (se) vъ mukax . pravednicy poznavajutь drug druga , i mučeše i se nikogože zrešte . pravednici sъvtut se , i grěšnici potъmijajut se . pravědnyci běljut se , i grěšnicy očrъnevajutь . pravednyci (bǫdǫtь) nasištenny , i grěšnyci al°čny . pravědnyci (bǫdǫtь) vъ rai . i grěšnyci vъ mǫky . pravednyci (bǫdǫtь) vъ sadovia različna i krasna . i grěšnyci vъ rově tъmněmь . pravednyci sъ (angely) , i grěš°nyci sъ diavolom . pravednici vъ radosti , i

204b

grěšnyci vъ pečali . pravednicy věnčavajut sę , i grěšnyci uničažvajutse . pravednici gorě , i grěšnyci dolě . pravednyci na (nebesěx°) , i grěšnyci vъ prěispodnyx . sego radi (podobaet) ljubimici da rydaemь , syx radi (podobaetь) da plačem . sye (podobaetь) da vъspominaemь , da neoskǫdevaetь ot nas nikogda slъzy . ašte poživeši petь (deset) ili sto lět . i obogatěeši , i čęda tvoriši . i prikysueši (siny) i dъštere , i (carstvueši) . i vlastvueši . potom konc° čto ; sъmrъtь , i posъmrъty čto ; sud . ideže neimatь konca , i pokaanie . sego radi poxvaljaemь . mala otročeta , jako umreše , kako neumrexom maly , egda běxom otročeta . i pročee bratie mol se ideže xvalym i ljubym da postraždemь i my egda vidim vъ mala otročeta , da ne plačim . nь (glagoljutь) něcy , (sina) iměx edinorodna , mǫdra , (čestna) krasna , da me stara pitaetь . da mena zyraetь vъbolězny moei , i (nyně) umre da li neplačju ; kolika da reku i da ne plačet se (človekь) ljubimici . (ně est) že moštno da nerydaetь; nikto , i věmь i azь , jako edino (est) tvoe (smy ?) . razuměju i azь , jako plačju . nь (neglagolju) da ne slъzetь nikakože . slъzy , plači . (blagodary) (nebesa) . jako i (gospodь) pokazuetь (človekoljubcь) . plaka se jakože (človekь) , i (proslъzy)

205a

(proslъzy) se . toliko tъčiju plači , eliko ti nosit (estestvo ?) . netrъzai vlasi tvoe . niže skrъby daže do sъmrъti . nexodi jako vъ něuma tvoego ot pečali tvoee . mnogašti že jakože bezumny i bui . niže vъ (carstvo) ide (est) pogrebenь togovy xodetь . čto ino (nepodobněiše) e . čto ino ązyčьskyiše e ; čto ino vъ něčina (xristian°skago) ; sъ (bogom) li drъžiši vraždy ; sъ (cara) li imaši pizmu ; nь sъ kym imaeši ljubovь (bogъ) ego vъzet i ty rъpteši . jakože nevěstь (bogъ) čto tvorit° ; nerazuměet li edinь srdcovědcь , čto tvoritь ; egda vidiši sъmrъti (sinu) svoemu , rъcy jakože iovь (glagolet) (gospoda) , (gospodь) vъzetь , jakože iovь dva na (desetь) (siny) iměše i umrěše vъ edinь (denь) , nь nepoxuli . niže reč (nepodobno) slovo ot ustь ego . jakože něcy bezumnyi i bue ženě . iže (glagoljut) , ox, bex moi i počto radi sъtvori tako , ašte imaši ženu i prěstavi se , proslavi (boga) iže te sъčata sъneju , i paky te razdeli ot neju . ili jako bě nepotrebna i ustrani te (bogъ) ot neju . ili jao bě dobra i vъzljubi ju (bogъ) dobrěišee . (podobi) ěi ženy , tako da (blagodaretь) (boga) radi sъmrъti mǫža ee . nexuli , nerъpti . nerci nepotrebnoe slovo ot usta tvoa , ašte xošteši sъtvoriti (blagaa) radi umrъšago , sъtvori (milostinju ?) radi onemь . (podainišiim ?)

205b

(podainišiim ?) . vъdovicam , strannym . vъ tъmnicax . (sveštennikom) , da (molitvu) dějutь radi onem . vъ (crъkvy) , da vъspominajut se , ašte xošteši sъtvoriti dobru mrьšomu , i po trexь (dněx) emu . devetin i četiri (desetinu) . godinu . službu emu vъsu sъtvori (liturgie ?) eliko možeši . i nezri da ego pogrěbeši vъ město krasno i dobro . ideže ego polagaeši , nevrědit se ašte pogreběši ego i vъ (srьdcě) (crъkvě) , ničtože nepotrebьstvuetь ot syx . ašte sъprětaeši ego vъně , ničtože nevrědit se . (duša) ego tъčiju da (est) dobra , i (dostoina) (carstvia) (nebesnago) . vъžeži svěšte na grobě ego . ašte možeši , i kandilo oběsi da goritь vъ prazdnikь i vъ (nedelju) . vъsyx tъčiju (iznurevan ?) mnogaaže i velikaa prividěnia . vrědь (est) (dušy) umrьšomu . koi ; da ego nepogrybaeši sъ ukrašeniemь sъ srebrom , sъ oděaniemь . sъ iněx (nepodobnym) mъčtaniemь . ona vъsa , (podaždь ?) vъ (crъkvy) . podaždь vdovicam . vъ ništix . da ego praštavajutь . podaždь (sveštennikomь) da pominajutь ego . ideže xošteši podaždь , tъkmo vъ grobě neblagai . jako ničtože (ně est) pribitьkь ot syx umrьšomu . pročee ljubimici , elici slyšastě kakova (est) (xristianьskomu) činu děla . tvorite vъsačъsky . jako da i (gospodь) našь (isus) (xristos) upokoitь (dušu) ego (ninja)

206a

prěstavlьše e se , vъnědrom avraamlěx i vь (carstvo) ego . emu že (slava vo věky) , (...)